Në shtator 2018 filloi projekti ‘Ulja e vdekshmërisë dhe komplikacioneve nga Deficiti Neonatal G6PD (Favizmi)’, i zbatuar nga organizata NEO, mbështetur nga Fondacioni Shoqëria e Hapur për Shqipërinë.

Favizmi është një term i cili vjen nga fjala ‘fave’ që në italisht do të thotë bathë, praktikisht një intolerancë ndaj bathëve dhe një numri të konsiderueshëm ilaçesh që shkaktohet nga një defekt i lindur, nga mungesa e një enzime që zakonisht gjendet në rruazat e kuqe. Ky defekt trashëgohet nëpërmjet kromozomit X. Në thelb mungesa e G6PD ose favizimit është një evoluim i trupit në mënyrë që të luftojë malarien, pra një përmirësim i  sistemit imunitar por që në ditët e sotme është shndërruar në një rrezik për jetën me ekspozimin ndaj medikamenteve të zbuluara në shekujt e fundit. Mungesa e G6PD është e përhapur më shumë në zonën e Mesdheut dhe Azisë sidomos në Itali (në numër të lartë në Sardenjë), Ballkan, dhe në Greqi, në Azinë Jugore dhe në Afrikë. Prindërit e prekur nga kjo intolerancë mund t’ua trashëgojnë atë fëmijëve. Konsumimi i bathëve dhe i një numri të konsiderueshëm ilaçesh i ekspozon personat me këtë intolerancë ndaj rrezikut të krizave hemolitike (shkatërrimin e rruazave të kuqe të gjakut), sepse bathët dhe disa ilaçe të caktuara kanë brenda tyre substanca si divicina dhe konvicina.

Situata në Shqipëri:

1. Mungesë informacioni dhe njohurie mbi këtë fenomen nga profesionistët e fushës së shëndetësisë duke përfshirë mjekët, infermierët apo mamitë.
2. Mungesë totale informacioni në lidhje me ilaçet që nuk duhen konsumuar pasi mund të shkaktojnë deri edhe vdekjen.
3. Mungesë e një nisme ligjore që ta bëjë të detyrueshme analizën specifike të gjakut për çdo neonat në territorin e Shqipërisë.
4. Mungesë sensibilizimi dhe informacioni në çdo konsultore apo klinikë mjekësore apo laborator analizash në të gjithë teritorin Shqiptar.
5. Mungesë sensibilizimi dhe informacioni në çdo institucion arsimor që përgatit shef guzhine pasi kjo patologji është e lidhur ngushtë me konsumin e bathëve nga e cila merr dhe emrin.

Objektivat e projekti janë:

1. Përmirësimi i rregulloreve dhe legjislacionit, zhvillimi i testeve të detyrueshme për të porsalindurit.
2. Përpilimi dhe botimi i listës se farmakovigjilencës, i bazuar në eksperiencat më të mira të Italisë dhe Greqisë dhe sensibilizimi i popullatës.
3. Zhvillimi i programeve të ndryshme të edukimit, mirë-informimit dhe fushatave sensibilizuese për nënat e reja dhe punonjësit në fushën e shëndetësisë.
4. Përgatitja e regjistrave të përhershëm ku të regjistrohen  në mënyrë periodike të dhënat e pacientëve me mungesë të G6PD.
5. Fushatë sensibilizuese me broshura, takime, trajnime dhe promovim.

Për më shumë informacion mbi projektin mund të ndiqni faqen në Facebook www.facebook.com/favizmi.