77% of citizens want a non-partisan President, 60% want the President to be elected through an agreement between the government and the opposition

These are some of the key findings from a survey commissioned by the Open Society Foundation for Albania on public perceptions regarding the election of the President, institutions, political parties, and the role of the international community.

The survey data shows that the vast majority of citizens want a non-partisan President, with only 23% favoring a political figure. When asked if the President should be elected through an agreement between the ruling majority and the opposition, 60% of citizens firmly said yes, while 32% responded, “Not necessarily, but it would be the best option,” and only 8% were strongly opposed to a consensual selection.

Most citizens consider the election of the President an important issue. 23% feel it has not been given enough importance, 38% believe it has received the right amount of attention, and 39% think it has been given too much importance.

Citizens were asked to grade some of the suggested presidential candidates on a scale of 4 to 10, similar to school grading. Ismail Kadare received an average grade of 7.3, Fatos Nano 7, and Jozefina Topalli 5.8.

Using the same method, citizens were also asked to rate political parties. The Democratic Party, the Socialist Party, and the Red and Black Alliance all received the same average grade of 6.4, the New Democratic Spirit received 5.9, and the Socialist Movement for Integration received 5.4.

Regarding potential alliances between major political parties, 57% of citizens believe that an alliance between the Socialist Party (PS) and the Socialist Movement for Integration (LSI) to overthrow the government would be bad or very bad, while 43% would see it as good or very good.

On the subject of free and fair elections, citizens appear skeptical. When asked if they believe early elections in 2012 and regular elections in 2013 would be free and fair, only 39% expressed confidence in the early elections, while 48% believed the 2013 elections would be free and fair. Regarding the functioning of democracy in the country, 69% of citizens reported being dissatisfied or very dissatisfied, 28% said they were satisfied, and only 4% were very satisfied with how democracy is functioning.

Perceptions of the role of the international community in the country reveal an important divide. While 59% of citizens would like to see an even more active role, 65% are categorically opposed to the idea of the President being selected by the international community.

Executive summary in Albanian and in English.

Albanian

Perceptimet e qytetarëve Shqiptarë mbi zgjedhjen e Presidentit

77% e qytetarëve dëshirojnë President jopartiak, 60% dëshirojnë të zgjidhet me marrëveshje mes qeverisë dhe opozitës

Këto janë disa nga gjetjet kryesore të sondazhit të komisionuar nga Fondacioni Shoqëria e Hapur për Shqipërinë mbi perceptimin e publikut për zgjedhjen e Presidentit, institucionet, partitë, dhe rolin e komunitetit ndërkombëtar.

Të dhënat e sondazhit tregojnë se shumica dërrmuese e qytetarëve kërkojnë një President jopartiak dhe vetëm 23% e tyre do të dëshironin një figurë partiake. Të pyetur nëse Presidenti duhet të zgjidhet me marrëveshje mes mazhorancës dhe opozitës, 60% e qytetarëve shprehen bindshëm po, ndërsa 32% shprehen „Jo medoemos, por kjo do të ishte më e mira“, dhe vetëm 8% shprehen bindshëm kundër një përzgjedhjeje konsensuale.

Shumica e qytetarëve e konsiderojnë zgjedhjen e Presidentit një çështje të rëndësishme, ku 23% shprehen se ajo nuk ka marrë rëndësinë e duhur, 38% shprehen se e ka marrë rëndësinë e duhur, dhe vetëm 39% mendojnë se ka marrë rëndësi të tepruar.

Qytetarëve u është kërkuar të japin nota nga 4 deri në 10, si në shkollë, për disa nga kandidatët e përfolur, nga të cilat Ismail Kadare ka marrë notën mesatare 7.3, Fatos nano ka marrë notën 7 dhe Jozefina Topalli ka marrë notën 5.8.

Me të njëjtën metodë, qytetarëve u është kërkuar të vlerësojnë edhe partitë politike, nga të cilat Partia Demokratike, Partia Socialiste dhe Aleanca Kuq e Zi kanë marrë notë mesatare të njëjtë – 6.4, Fryma e Re Demokratike ka marrë 5.9 dhe Lëvizja Socialiste për Integrim ka marrë 5.4.

Për sa i përket skenarëve të aleancave mes partive kryesore, 57% e qytetarëve mendojnë se një aleancë mes PS dhe LSI për rrëzimin e qeverisë do të ishte diçka e keqe ose shumë e keqe, ndërsa 43% do ta vlerësonin si diçka të mirë ose shumë të mirë.

Në lidhje me mbajtjen e zgjedhjeve të lira dhe të ndershme, qytetarët paraqiten skeptikë. Të pyetur nëse kanë besim se zgjedhjet e parakohshme në 2012-ën dhe zgjedhjet e rregullta në 2013-ën do të ishin të lira dhe të ndershme, vetëm 39% besojnë se zgjedhjet e parakohshme do të ishin të tilla, dhe 48% besojnë se zgjedhjet e vitit 2013 do të ishin të lira dhe të ndershme. Ndërsa të pyetur mbi funksionimin e demokracisë në vend, 69% e qytetarëve shprehen të pakënaqur ose fare të pakënaqur, ndërkohë që 28% shprehen të kënaqur dhe vetëm 4% shumë të kënaqur me funksionimin e demokracisë në vend.

Perceptimet mbi rolin e komunitetit ndërkombëtar në vend nxjerrin në pah një kufi të rëndësishëm. Ndërkohë që 59% e qytetarëve do të dëshironin një rol edhe më aktiv, 65% e tyre shprehen kategorikisht kundër hipotezës së përzgjedhjes së Presidentit nga komuniteti ndërkombëtar.

Përmbledhje ekzekutive në shqip dhe në anglisht.